EASY

DANS - Data Archiving and Networked Services

 

Can we ask you a few questions about EASY? More information.

 

Search datasets

EASY offers sustainable archiving of research data and access to thousands of datasets.

Close Search help

Toornwerd, Gemeente Loppersum (Gr). Een Archeologische Begeleiding aan de kerkhoftrap

Cite as:

Vissinga, A.; Jelsma, J.; (): Toornwerd, Gemeente Loppersum (Gr). Een Archeologische Begeleiding aan de kerkhoftrap. DANS. https://doi.org/10.17026/dans-xhs-khkg

2005-10 Vissinga, A.; Jelsma, J.; 10.17026/dans-xhs-khkg

In dit verslag wordt de archeologische begeleiding beschreven die werd uitgevoerd tijdens de graafwerkzaamheden ten behoeve van de vervanging van de kerkhoftrap op de dorpswierde van Toornwerd, gemeente Loppersum, provincie Groningen. De onderzoekslocatie heeft RDcoördinaten 238,150/597,100. De bodem in het onderzoeksgebied is op de bodemkaart van de Stichting Bodemkartering (StiBoKa) - blad 7 West - aangegeven als een oude bewoningsplaats. Ten noordoosten van Toornwerd bestaat de bodem uit een kalkrijke poldervaaggrond met zware zavel, profielverloop 5 (classificatie Mn25A met grondwatertrap VI: gemiddeld hoogste grondwaterstand tussen de 40 en 80 cm en gemiddeld laagste grondwaterstand meer dan 120 cm beneden het maaiveld). Ten zuidoosten van Toornwerd bestaat de bodem uit een knippige kalkarme poldervaaggrond met zware zavel, profielverloop 5 (classificatie gMn25C met grondwatertrap V: gemiddeld hoogste grondwaterstand minder dan 40 cm en gemiddeld laagste grondwaterstand meer dan 120 cm beneden het maaiveld). Aan de westkant van Toornwerd zijn ook knippige kalkarme poldervaaggronden te vinden met het verschil dat het hier gaat om poldervaaggronden met klei, profielverloop 5 (classificatie gMn85C met grondwatertrap V: gemiddeld hoogste grondwaterstand minder dan 40 cm en gemiddeld laagste grondwaterstand meer dan 120 cm beneden het maaiveld) Op de Fysisch Geografische kaart van de Provincie Groningen is Toornwerd zelf aangegeven als een afgegraven wierde en derhalve niet gekarteerd. De omgeving om Toornwerd is gekarteerd als een kwelderflank (classificatie Mv8). Het gebied ligt op een hoogte tussen 0,4 en 3,3 meter boven het NAP. Op de Grote Historische Atlas 1:25000 2 Noord-Nederland 1851-1855 staat Toornwerd gekarteerd als wierde met een radiaal verkavelingspatroon. Hoewel de kerk niet als zodanig herkenbaar is, is het waarschijnlijk dat deze ook niet op de kaart staat aangegeven. Na een brand in 1756 is de kerk uiteindelijk in 1817 gesloopt en is de kerktoren vervangen door een klokkenstoel. In 1890 maakte de klokkenstoel weer plaats voor een stenen toren. Het is interessant dat tot in de 18e eeuw Toornwerd op diverse kaarten werd geschreven als Dorware - op de kaart van Sibrandus Leo uit 1579 en Doornwert - op de Tabula Dominii Groningae uit 1660. Rond de overgang van de 18e naar de 19e eeuw zal de naam in schrijfwijze zijn veranderd daar op de kadastrale minuutplan (van 1832 blijkt dat Toornwerd als Toornwert bekend staat en niet als Doornwert.