EASY

DANS - Data Archiving and Networked Services

Search datasets

EASY offers sustainable archiving of research data and access to thousands of datasets.

Close Search help

Opgravingsdocumentatie scheepswrak OK-84(I+II) / OK84(I+II) (Oostelijk Flevoland)

Cite as:

Knol, A. (Batavialand); Smale, MA J. (Batavialand); Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE); Batavialand te Lelystad, Maritiem Archeologisch Depot (): Opgravingsdocumentatie scheepswrak OK-84(I+II) / OK84(I+II) (Oostelijk Flevoland). DANS. https://doi.org/10.17026/dans-xhx-akhn

2019-11-25 Knol, A. (Batavialand); Smale, MA J. (Batavialand); Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE); Batavialand te Lelystad, Maritiem Archeologisch Depot 10.17026/dans-xhx-akhn

OK-84(I): scheepstype: praamachtig vrachtschip. De exacte locatie is niet bekend, maar het zou in het kanaaltalud, 24 m uit sloot K 84/85 hebben gelegen. Het schip moet voor 1600 zijn vergaan. In 1964 is het vaartuig verkend door Van der Heide. Een opmerking uit 1981 vermeldt dat er van het wrak slechts 5 à 6 meter over zou zijn, mogelijk is dit gesteld nadat er een herverkenning plaats heeft gevonden maar dit is niet duidelijk. OK-84(II): scheepstype: waterschip. Dit is het tweede schip dat werd gevonden op kavel K 84, dit keer nabij de Wisentweg in de gemeente Dronten. Het wrak is in 1964 verkend en in 1971 volgde de opgraving, het wrak was behoorlijk compleet. Het scheepswrak is een overnaads gebouwd vissersschip van het type waterschip. Waterschepen waren de grootste en belangrijkste vissersschepen van de Zuiderzee gedurende de 16de en 17de eeuw. Ze zijn voorzien van een bun gevuld met water, waar de gevangen vis levend in vervoerd kan worden. De vroegste types waterschepen werden overnaads gebouwd, maar vanaf het tweede kwart van de zestiende eeuw werden deze schepen karveel gebouwd, dat wil zeggen gladboordig. De hoofdafmetingen van het schip zijn niet gereconstrueerd. Uitgaande van de lengte van de kiel, die in zijn geheel gevonden werd, kan de lengte wel worden geschat. De kiel was 16,9 m lang, analoog aan de gegevens van andere waterschepen, kan de lengte over de steven worden geschat op ca. 20 meter. Uitgaande van de lengte-breedte verhouding van de waterschepen die tot dusver zijn gevonden, 3,1:1, bedraagt de breedte van dit schip 6 à 6,5 m. Hoewel er enige voorzichtigheid betracht dient te worden bij de interpretatie van deze geschatte afmetingen is wel duidelijk dat het waterschip op kavel K 84 uitzonderlijk groot is voor een overnaads gebouwd waterschip. De meeste overnaads gebouwde waterschepen die zijn gevonden waren namelijk kleiner dan 18m, de karveel gebouwde waterschepen van na ca. 1530 waren in het algemeen groter. Een ander opvallend aspect van dit waterschip is de vorm van de stevens. Het schip had een rechte voor- en achtersteven, bij de meeste gevonden waterschepen was de voorsteven gebogen. Dendrochronologisch onderzoek wijst uit dat de kapdatum van het scheepshout tussen 1511 en 1517 ligt. Op basis van de inventaris kon worden vastgesteld dit het schip in het derde kwart van de 16de eeuw is vergaan.